2026 жылғы 13 мамырда Назарбаев университетінде «Орталық Азиядағы көші-қон үрдістері: сыртқы және ішкі ықпал ету факторлары» атты Төртінші ғылыми семинар өтті.
Ұйымдастырушылар: «Қоғамдық пікір» зерттеу институты, Назарбаев университетінің Жаратылыстану, әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар мектебі және Жоғары мемлекеттік саясат мектебі.
Алғашқы бірлескен ғылыми семинар «Еңбек көші-қоны: мәселелер, шешімдер, болашағы» атты 2016 жылдың 22-ші қаңтарында өткізілді. Ғылыми семинар аясында Назарбаев университетінің тапсырысы бойынша «Қоғамдық пікір» зерттеу институты жүргізген еңбек мигранттарына арналған әлеуметтанулық сауалнаманың нәтижелері таныстырылды.
2019 жылғы 22 қарашада Назарбаев университетінде Екінші ғылыми семинар өтті. Оны Назарбаев университетінің Жаратылыстану, әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар мектебі, Назарбаев университетінің кітапханасы және «Қоғамдық пікір» зерттеу институты ұйымдастырды. Панельдік пікірталаста негізгі баяндамашы ретінде көші-қон мәселелері бойынша маман Антониу Мендонса «Орталық Азия мигранттары Батыс Еуропада: саны, мобильділігі, профилі, сәйкестенуі» тақырыбында сөз сөйледі.
2020 жылғы 4 желтоқсанда Қазақстанның халықаралық қатынастар кеңесінің (ҚХҚК) алаңында Үшінші ғылыми семинар өтті: «Қазақстаннан Оңтүстік Кореяға заңсыз көші-қон». Семинарды Қазақстанның халықаралық қатынастар кеңесі (ҚХҚК), «Қоғамдық пікір» зерттеу институты және Назарбаев университетінің Жаратылыстану, әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар мектебі ұйымдастырды.
Толығырақ «Қоғамдық пікір» зерттеу институтының ресми сайтында:
https://opinions.kz/kk/sh-r-l-r/oshi-k-n-zhonindegi-gylymi-semin-rl-r
Модераторлар: Карес Шенк (Назарбаев университеті), Ботагоз Ракишева («Қоғамдық пікір» зерттеу институты).
Семинарда келесі спикерлер сөз сөйледі:
Карес Шенк, Саясаттану және халықаралық қатынастар кафедрасының қауымдастырылған профессоры – «Қазақстандағы көші-қонды зерттеудің қиындықтары»,
Аяулым Сагынбаева, ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының Демографиялық процестерді талдау және болжау орталығының жетекшісі – «Қазақстан мен Орталық Азия елдеріндегі қазіргі көші-қон үрдістерін бағалау»,
Лейла Деловарова, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Халықаралық қатынастар және әлемдік экономика кафедрасының профессор міндетін атқарушы – «Орталық Азиядағы жаңа көші-қон үрдістері мен бағыттары»,
Нурхан Жалиев, «Отандастар қоры» КЕАҚ Стратегиялық даму және талдау департаментінің басқарушы директоры – «Шетелдегі отандастар Қазақстан дамуының стратегиялық ресурсы ретінде»,
Каламкас Есимова, антропология және этнология магистрі, «Қоғамдық пікір» зерттеу институты, Astana IT University – «Қазақстандағы қытай көші-қонының негізгі үрдістері»
Владимир Козлов, Назарбаев университеті Жоғары мемлекеттік саясат мектебінің қауымдастырылған профессоры – «Орталық Азиядағы ресейлік мигранттардың репродуктивті ниеттеріне ықпал ететін негізгі факторлар».
Семинарға онлайн қатысушы ретінде Хельсинкидегі Александров институтының (Aleksanteri-instituutti) PhD докторы Лариса Кангапуро пікір білдірді.
Ғылыми семинар бағдарламасы (қазақ тілінде)
Ғылыми семинар бағдарламасы (орыс тілінде)
2026 жылғы 2 сәуірде Қолданбалы этносаяси зерттеулер институты «Қазақстанның ұлттық бірлігі: тарихы, қазіргі кезеңі және жаңа үрдістері» атты монографияны жариялады.
Монография IRN BR18574231 « Қазақстандағы ұлт құрылысының ғылыми-әдіснамалық негіздері: жобалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде көпэтносты қоғамды дамытудың қазіргі заманғы жағдайларын, үрдістерін және жобалық/мақсаттық модельдерін бағалау» ғылыми бағдарламасы аясында дайындалып, Қазақстандағы ұлт қалыптастыру мен ұлттық бірлік мәселелеріне арналған сегіз негізгі бөлімді қамтиды.
Монография авторлары – Қазақстан халқы Ассамблеясының Ғылыми-сараптамалық кеңесінің мүшелері. Олардың қатарында соңғы 15 жыл бойы ұлттық бірлік пен қоғамдық келісім мәселелерін жүйелі түрде зерттеп келе жатқан демографтар, социолингвистер, тарихшылар, әлеуметтанушылар, саясаттанушылар және заңгерлер бар.
Кітапта азаматтық бірегейлікті қалыптастыру және түрлі этностық топтарды біріктіру жөніндегі мемлекеттік саясаттың теориялық әрі практикалық қырлары жан-жақты қарастырылған. Монография мемлекеттік басқару органдарының мамандарына, сарапшылар қауымына, Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшелеріне, сондай-ақ осы бағытта зерттеу жүргізіп жүрген студенттерге, магистранттар мен докторанттарға пайдалы болады.
«Қоғамдық пікір» зерттеу институтының ғылыми қызметкерлері Ботагоз Ракишева, Айнұр Ибраева (Мажитова) және Гүлден Ашкенова «Қақтығыстардың алдын алу: Қазақстан халқы Ассамблеясының Ғылыми-сараптамалық кеңесінің этномедиация мектебінің дамуы» атты тарауды дайындады. Бұл тарауда 2011 жылдан бергі этномедиацияның дамуы, халықаралық медиаторлар проф. Татьяна Дронзина, проф. Антонио Лозано, проф. Хорхе Боланьос, проф. Рафаэль Граса және басқа әріптестердің үлесі, сондай-ақ қазақстандық этномедиаторлар мектебінің қалыптасу үдерісі жан-жақты сипатталған.
2026 жылғы 31 наурызда «SOCIOLOGY.KZ» журналы жарық көрді – әлеуметтану ғылымының және оған іргелес пәндердің өзекті мәселелеріне арналған мамандандырылған басылым. Журналда әлеуметтанудың ғылыми, теориялық және әдіснамалық мәселелері, сондай-ақ әлеуметтік, экономикалық және саяси үдерістердің әлеуметтанулық аспектілері жарияланады. Шығу жиілігі – жылына 4 рет. Журналдың құрылтайшысы және баспагері – Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің Философия, саясаттану және дінтану институты.
Журналдың алғашқы санында «ХАЛЫҚАРАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУ МИГРАЦИЯСЫ: ҚАЗАҚСТАН КЕЙСІ» атты мақала жарияланды. Мақала «Қоғамдық пікір» зерттеу институтының ғылыми қызметкерлері Ботагоз Ракишева, Қаламқас Есимова, Айнұр Ибраева және Майра Раушанбекова тарапынан дайындалған.
Аталған мақала «Қоғамдық пікір» зерттеу институты 2006 жылдан бері жүзеге асырып келе жатқан ғылыми-зерттеу жобасының бір бөлігі болып табылады. Институт қызметкерлері түрлі жобалар аясында білім беру, еңбек, неке, этникалық және басқа да көші-қон түрлері бойынша зерттеулерді тұрақты түрде жүргізіп келеді. Осы жобалар шеңберінде әлемнің бірқатар елдерінде, атап айтқанда Оңтүстік Корея, Түркия, АҚШ, Ресей, Қытай және басқа елдерде білім алып жүрген қазақстандық студент-мигранттар арасында сауалнамалар жүргізілді. Бұл мақала 2025 жылы басталған Қазақстанда білім алып жатқан шетелдік студенттердің қоғамдық пікірін зерттеуге арналған зерттеу жобасының нәтижелері негізінде жазылған. Зерттеу нәтижелерінің бір бөлігі мақалада көрініс тапқан. Зерттеу нысаны – шетелде білім алып жүрген қазақстандық студенттер және Қазақстанда білім алып жатқан шетелдік студенттер. Зерттеудің мақсаты – студенттердің мотивациясын анықтау және білім беру миграциясы үдерісіндегі негізгі үрдістерді айқындау. Зерттеудің міндеттері: білім беру мигранттарының бейімделу үдерісін зерттеу; университетті таңдау факторларын анықтау; оқу елін таңдаудың негізгі себептерін талдау; оқу елінде бейімделу барысында туындайтын негізгі қиындықтарды айқындау; көші-қон әлеуетін зерттеу; әрі қарайғы білім беру траекториясын анықтау. Негізгі әдістері: тереңдетілген сұхбат, сауалнама, кейс-стади әдісі, салыстырмалы талдау әдісі және статистикалық талдау.
Толығырақ: https://journalsociology.kz/index.php/js
2026 жылғы 27 наурызда Философия, саясаттану және дінтану институтында қазіргі әлемдегі бірегейлік мәселелеріне арналған сараптамалық кездесу өтті.
Іс-шараның спикері – Ботагоз Ракишева, әлеуметтану ғылымдарының кандидаты, «Қоғамдық пікір» зерттеу институтының директоры, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Ұлттық мемлекеттік саясат мектебінің доценті м.а., ESOMAR мүшесі, WAPOR ұйымының Қазақстандағы ұлттық өкілі (2021–2025), сондай-ақ Қазақстандағы World Values Survey-7 жобасының жетекшісі.
Ракишева Ботагоз Ислямовна «Қазақ диаспорасы мысалындағы көпқабатты бірегейлік» тақырыбында баяндама жасады. Презентация аясында әртүрлі елдерде тұратын қазақ/қазақстандық диаспора өкілдерінің бірегейлігінің қалыптасуы мен трансформациясының ерекшеліктері қарастырылды. Ұлттық, мәдени, тілдік және жүздік-рулық бірегейліктердің өзара байланысына ерекше назар аударылды.
Қонақтар қатарында – Клара Хафизова, профессор, тарих ғылымдарының докторы, шығыстанушы ғалым, сондай-ақ Каламкас Есимова, «Қоғамдық пікір» зерттеу институтының бас ғылыми қызметкері қатысты.
Толығырақ: https://iph.kz/ru/events/ekspertnaya-vstrecha-botagoz-rakisheva/
2026 жылғы 26 наурызда Философия, саясаттану және дінтану институтында антропология және этнология магистрі, «Қоғамдық пікір» зерттеу институтының бас ғылыми қызметкері, Astana IT университетінің сеньор-лекторы Қаламқас Есимованың қатысуымен сараптамалық кездесу өтті.
Қаламқас Саурбаевна «ҚХР-дағы жастарды әлеметтанулық зерттеу» тақырыбында баяндама жасап, Қытай Халық Республикасындағы жастарды зерттеудің заманауи тәсілдері мен мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыру ерекшеліктерін таныстырды.
Талқылауға қазақстандық сарапшылар қатысты: Герман Ким – профессор, тарих ғылымдарының докторы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ жанындағы Азия зерттеулері институтының директоры; Марат Шибутов – «Халықаралық әлеуметтану және саясат институты» ҚҚ директорының орынбасары; Наталья Малярчук – консалтингтік компания директоры, Мәжіліс жанындағы Қоғамдық палатаның мүшесі; Ботагоз Ракишева – «Қоғамдық пікір» зерттеу институтының директоры.
27 қаңтар 2026 жылы «Қоғамдық пікір» зерттеу институты (Астана, Қазақстан) және Ханкук шетел тілдері университетінің Орталық Азия зерттеулері институты (Сеул, Корея Республикасы) бірлескен «Қазіргі жастар: сипаттамасы, құндылықтары, қызығушылықтары» атты ғылыми семинар өткізді.
Ғылыми семинар барысында Қазақстан, Оңтүстік Корея және Түркия зерттеушілері өз елдеріндегі қазіргі жастардың ерекшеліктерін, өмірлік құндылықтары мен басымдықтарын, әртүрлі ұрпақтардың қызығушылықтары мен мақсаттарын талқылады. Жас буынның құндылықтары мен бағдарлары қандай? Жастар үшін не маңызды? Олардың қызығушылықтары қандай? Ұрпақтар бір-бірінен несімен ерекшеленеді? Болашақ туралы түсініктері қандай? болашақтың адамдары – кім олар?
Семинарда келесі баяндамалар ұсынылды: Санчел Ким, PhD, профессор, Ханкук шетел тілдері университетінің Орталық Азия зерттеулері институтының ғылыми қызметкері (Сеул, Корея Республикасы) – «Корея Республикасындағы және Орталық Азия елдеріндегі (Қазақстан және Өзбекстан) миллениал ұрпағының ерекшеліктері»,
Шаймерденова Сабина Ануарбекқызы, әлеуметтану магистрі, «Жастар» ғылыми-зерттеу орталығының Әлеуметтанулық зерттеулер және болжамдау басқармасының басшысы (Астана, Қазақстан) – «Қазақстан жастары: келбеті, құндылықтары, болашағы»,
Анар Сомунджуоғлу, PhD, қауымдастырылған профессор, Хаджеттепе университеті (Анкара, Түркия) – «Түркияның қазіргі жастары»,
Қаламқас Есімова, антропология және этнология магистрі, «Қоғамдық пікір» зерттеу институты, Astana IT University (Астана, Қазақстан) – «ҚХР-дағы жастарға қатысты социологиялық зерттеулер».
Семинарға түрлі ұйымдардың өкілдері қатысты: ҚР Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты, Қолданбалы этносаяси зерттеулер институты, «Отандастар қоры» КЕАҚ, Astana IT University, Астана мемлекеттік қызмет хабы, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы, Қытай зерттеушілері қауымдастығы.
Ғылыми семинардың модераторы: Ракишева Ботагоз Ислямовна – «Қоғамдық пікір» зерттеу институтының директоры, әлеуметтану ғылымдарының кандидаты, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Ұлттық мемлекеттік саясат мектебінің доценті м. а.